In Gynzy ontwierp ik onder andere een woordenschatles NT2 voor groep 1/2, voor gebruik in de kleine kring. De les is rustig vormgegeven: één beeld tegelijk, soms ondersteund met geluid, zodat nieuwe woorden voor mijn NT2-leerlingen betekenis krijgen via meerdere zintuigen. Kinderen doen actief mee door woorden aan te wijzen en voorwerpen te matchen.

Ik begon met kant-en-klaar materiaal van anderen en stond kritisch tegenover het digibord in mijn kleutergroep, deze hebben wij bewust laten verwijderen uit de klas (bewustwording). Door me te verdiepen in wat digibordsoftware kan én in wat onderzoek zegt over schermgebruik bij jonge kinderen, leerde ik het verschil tussen digitaal gemák en digitale méérwaarde (exploratie). Bij de kleuters gebruiken we nu geen digibord meer maar hebben we een soort groot tablet die we incidentieel inzetten (effectief gebruik).

Hoe ik digitale middelen inzet tijdens mijn instructie, verschilt per leeftijd. In mijn kleutergroep heb ik geen digibord. De uitzonderingen kies ik bewust: met 123ZING haal ik een verrijdbaar digibord in de klas en zo de muziek en beweging. Met de digitale prentenboeken van Bereslim ondersteun ik de taalontwikkeling. De combinatie van beeld, geluid en beweging geeft nieuwe woorden betekenis, juist voor mijn NT2-leerlingen. 

In de hogere groepen gebruik ik het digibord intensiever. De dag start ik met het welkomstscherm in Gynzy voor rust en duidelijkheid. En tijdens instructie en kringgesprekken gebruik ik het af en toe door samen een woordweb te bouwen, afspraken vast te leggen, denkstappen zichtbaar maken.

Wat in alle groepen hetzelfde is: na gebruik gaat het bord uit. Zo blijft het een gereedschap in mijn handen in plaats van een prikkel op de achtergrond. In het begin stond het bord aan omdat het er hing (bewustwording). Daarna ontdekte ik wanneer het mijn instructie helpt en wanneer het in de weg zit (exploratie). Inmiddels zet ik het per groep gericht in, en durf ik het net zo bewust uit te laten (effectief gebruik).

In mijn kleutergroep wordt niet veel gebruik gemaakt van digitale middelen. Het Digikeuzebord wordt tijdens spelen-werken ingezet om te plannen en de Bee-Bot gebruiken we eens per week.

Wanneer ik in de hogere groepen sta ervaar ik het digibord als een stuk waardevoller, maar ook daar wil ik bewuste keuzes maken. Zoveel prikkels, fel licht en warmte komt er van dit grote scherm. Ik kies er bijvoorbeeld vaak voor om tussen de middag een boek voor te lezen i.p.v. het jeugdjournaal te kijken. Het nieuws is niet altijd mooi en zet vaak tot denken, terwijl we pauze hebben en even willen ontspannen.

Op de talentenmiddag, die ik leid, werken kinderen groepsdoorbroken aan Digiwijs: van programmeren en informatie zoeken tot gesprekken over wat je online wel en niet deelt.

Mijn ontwikkeling: Eerst dacht ik bij kinderen en ICT vooral aan oefenprogramma's op een scherm (bewustwording). Door te experimenteren met de Bee-Bot en Digiwijs ontdekte ik dat kinderen ook digitaal geletterd worden zonder scherm (exploratie). Inmiddels kies ik per doel de vorm: soms een scherm, vaak juist niet (effectief gebruik).

Bij kleuters toets je niet met een proefwerk, maar door goed te kijken. Digitale middelen helpen mij om dat kijken vast te leggen en er iets mee te doen. Ik heb veel gewerkt met het Digikeuzebord: kinderen plannen daarop zelf hun activiteiten en ik registreer mijn observaties op de leerlijnen. Wat ik zie tijdens spel, in de kring en in de hoeken, leg ik daar vast. Zo groeit er per kind een beeld en zie ik in één oogopslag waar een kind staat en wat een logische volgende stap is. Het Digikeuzebord laat bovendien keuzegedrag zien: welk kind zit elke dag in de bouwhoek en komt nooit bij de lettertafel? Ook daar stem ik mijn aanbod en begeleiding op af.

Daarnaast gebruik ik in de hogere groepen het digibord om te peilen. Een kort spelletje in Gynzy of Kahoot bijvoorbeeld laat mij meteen zien wie een vaardigheid al beheerst en wie nog oefening nodig heeft, terwijl het voor de kinderen gewoon een spelletje is. Zo kon ik makkelijk na een instructie checken of de stof was geland en paste daar mijn instructie op aan.

Mijn ontwikkeling hierin is zichtbaar: Ik begon met registreren omdat het moest (bewustwording), ontdekte gaandeweg wat het systeem mij eigenlijk allemaal vertelt (exploratie) en gebruik de gegevens inmiddels actief om mijn onderwijs bij te sturen (effectief gebruik).